LEKCIJA za Bakira: BiH DJEDOVINA Svetog Save

LEKCIJA za Bakira: BiH DJEDOVINA Svetog Save

Kada je tragao za mjestom gdje će princ Rastko steći iskustvo upravljanja državom, Stefan Nemanja se ne slučajno opreljuje za Hum. Tu će nići i prva eparhija samostalne SPC, a mnogo kasnije i zemlja hercega. Ne bez razloga istoričari prostore današnje BiH nazivaju djedovinom Svetog Save.

Luksemburški govor Bakira Izetbegovića ostavio je zatečenim ne samo stručnu javnost naviklu na kafanske istoriografske ispade bošnjačkih političara već i same Bošnjake koji su valjda po prvi put obavješteni da osim njih na prostorima Bosne i Hercegovine nikada nije bilo drugih naroda.

Uprkos nastojanjima čelnika SDA, nacija nastala nakon ratova devedesetih godina teško da u srednjovjekovnoj istoriji može pronaći uporište za dokazivanje svog identiteta, sem ukoliko, poslije pokušaja krađe Bana Kontromanića, ne proglasi i sve srpske povelje i manastire za dio svoje baštine.

O tome koje mjesto pripada Bošnjacima u istorijskom trajanju Bosne i Hercegovine, šta o tome svedoče istorijski, a šta arheološki fakti, te kako u svijetlu Izetbegovićeve tvrdnje zvuče riječi vizantijskog cara Jovana Kinama koji je zabilježio da Drina dijeli Bosnu od ostatka Srbije, Sputnik je razgovara sa istoričarem Boškom Brankovićem sa Univerziteta u Banjaluci i Markom Aleksićem, arheologom i autorom knjige „Srpske zemlje pre Nemanjića“.

Otkuda srpski manastiri

Profesor Branković kaže da kada se govori o istorijskoj prošlosti BiH neupitna je činjenica da je tu živeo srpski, pravoslavni narod, kao većinski.

Još Osmanlije na ovom prostoru zatiču većinski srpski pravoslavni narod o čemu svjedoče turski defteri iz tog perioda u kojima su popisana listom srpska imena. Takođe, veliki je broj zapadnih izvora poput pisane bilješke Benedikta Kuripečića koji prolazeći kroz Bosnu, u 16. vijeku piše o Srbima kao narodu koji živi na ovim prostorima“.

Neumitni istorijski tragovi na ovom prostoru su, ukazuje Branković, manastiri i crkve koji datiraju iz srednjeg veka. Zašto bi pravoslavni Srbi, postavlja pitanje naš sagovornik, podizali manastir Rmanj tako daleko na Zapadu, ili manastire Krupa i Dragović ako tamo nema srpskog naroda.

Konačno, kaže Branković, ima li većeg dokaza o srpskom trajanju od odluke obnovljene Pećke patrijaršija da u Bosni oformi tri eparhije pod pećkim patrijarhom, od kojih je najznačajnija bila Dabro-bosanska sa sjedištem u manastiru Rmanj.

Kruna Nemanjića za bosanskog bana

Idući i korak dalje u iščitavanju istorije ovog podneblja Marko Aleksić podsjeća da se pojam Bosne u jednom geografskom i političkom smislu prvi put pojavio sredinom 10. vijeka kada Porfirogenit, vizantijski car i pisac, opisuje srpsku zemlje, odnosno srpsku državu kneza Časlava Klonimirovića, i u okviru nje pominje Bosnu.

To je prvi pomen Bosne u okviru srpske ranosrednjovjekovne države. Iz razvijenog srednjeg vijeka imamo više sačuvanih pisanih podataka, na primer Povelja bosanskog bana Matije Ninoslava koja pominje Srbe kao stanovnike Bosne, i kralja srednjovekovne bosanske države Tvrtka prvog Kontromanića koji je prilikom krunisanja 1377. rekao da nosi krunu svojih predaka, kraljeva i careva iz dinastije Nemanjića“.

Herceg od Svetog Save- čuvanje srpske tradicije

Takođe, činjenica da je Stefana Vukčić Kosača poslije raspada jedinstvene srpske države uzeo titulu hercega od Svetog Save, ličnost najvećeg srpskog svetitelja i duhovnika govori, ukazuje Aleksić, o čuvanju tradicije na ovom podneblju.

Kao interesantan detalj Aleksić pominje i bilješku katoličkog putopisca iz 1530. Benedikta Kuripečića koji je naišavši na stećke u okolini današnje Rogatice zabilježio da su natpisi na tim spomenicima pisani srpskim pismom i na srpskom jeziku.

To govori o svesti ljudi u toku srednjeg veka i kasnije o kulturnoj civilizacijskoj i etničkoj pripadnosti Bosne, a koja se tek u novije vrijeme propagande i političke borbe 19. vijeka, dovodi u pitanje. U pominjanju Bošnjaka ili Bošnjana kao određene etničke zajednice u srednjem vijeku nema ničega istinitog, to je potpuna neistina i nema nikakvih činjenica koje to mogu da potkrepe pa čak i da izazovu neku razumnu sumnju“, kaže Aleksić.

Nekada Kalaj, danas Šmit

Prostor BiH je, ukazuje, kroz istoriju bio izložen težnjama velikih imperija i sila, od Rimskog doba, franačkog kraljevstva i carstva, vizantijskog carstva, kasnije Turske.

Svaka od tih imperija imala je i svoj narativ kojim je željela da osnaži svoje prisusutvo u Bosni i Hercegovini. I danas politika međunarodne zajednice bi se mogla opisati kao neokolonijalna, i gle čuda, dolazi iz istih onih sredina odakle je već bilo pokušaja da se kolonizuje Bosna početkom 20. vijeka

O pokušajima prvog upravnika Benjamina Kalaja da ukine odrednicu srpski kao i srpskoj borbi za svoj identitet, govori i Branković.

Iz perioda Austro Ugarske okupacije, od kada datiraju i prvi pokušaji brisanja srpskog nacionalnog identiteta postoji niz dokumenata koji govore o tome kako su se nacionalno osvešćeni Srbi borili za crkveno školsku autonomiju. Većina istoričara je saglasna da kada govorimo o Srbima na ovim prostorima moramo znati da nije postojao niti jedan srpski seljak koji nije znao za svetorodnu lozu Nemanjića i za Svetog Savu. Kult Svetog Save je podjednako jak i u Bosni kao i u Srbiji, a u 17. i 18 vijeku kult Svetog Vasilija Ostroškog se takođe širi na prostor Bosne“.

Briše se i hrvatski identitet

Osvrćući se na izjavu hrvatskog predsednika koji je replicirao Izetbegoviću, Branković kaže da sve rečeno stoji.

Rimokatolika je bilo, ne možemo govoriti da ih nije bilo, ali možemo reći da je njihovo nacionalno buđenje u hrvatskom korpusu dosta kasnije sazrelo, nego srspko. Rimokatolika je bilo i u srednjovejkovnoj Bosni. Hrvati sa punim pravom sada osuđuju jer se i njihov identitet kada govorimo o Bosni briše“.

Rezimirajući pogled na srspko prisutvo u srednjovjekovnoj i kasnije novovjekovnoj Bosni, a u svjetlu Izetbegovićeve besjede, sagovornici Sputnjika zaključuju da je ovakvo političko mešetarenje najveći neprijatelj istorije, te da ovakve tendencije zahtjevaju reakciju ne samo domaće već i svetske istoriografije.

Izvor: Sputnik

Foto: Aleksandar Jovanović

Share

2 komentara na “LEKCIJA za Bakira: BiH DJEDOVINA Svetog Save

  1. Katarina Kotromanic bjezi kod Pape u Rim! Kako su joj Turci odveli muske nasljednike u Tursku ona svoju zemlju Bosnu i Hercegovinu ostavlja papinskoj drzavi. Taj dokument se cuva u Vatikanu i to je problem za Srpsku drzavu!😃

  2. Bosna je bila i bice Srpska zemlja…Bosnjaci su izmisljena nacija kao i izetbegoviceva nacija sto je izmisljena…

Ostavite komentar

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *