Tajne izgubljenog grada Balkisa: Da li se ispod Bakinaca krije zaboravljena istorija?
U selu Bakinci nadomak Laktaša, već decenijama kruže priče o misterioznom gradu Balkisu — izgubljenom naselju za koje pojedini istraživači, mještani i zaljubljenici u istoriju vjeruju da se nalazilo upravo na ovom prostoru.
Iako zvanična arheologija još nije dala konačan odgovor, brojni tragovi, legende i istorijski zapisi podgrijavaju sumnju da se ispod bakinačkih njiva i šuma krije dio davno zaboravljene civilizacije.
Legende koje ne nestaju
Stariji mještani Bakinaca godinama prenose priče o „starom gradu“ koji je, prema predanju, postojao mnogo prije dolaska Osmanlija na ove prostore.
Govori se o kamenim temeljima koji su se pojavljivali prilikom obrade zemlje, ostacima zidina, starim bunarima i neobičnim predmetima pronalaženim u okolini sela.
Naziv Balkis u narodnim pričama često se povezuje sa bogatim trgovačkim ili utvrđenim gradom koji je, navodno, nestao u velikom razaranju ili zemljotresu.
Neki lokalni hroničari smatraju da bi ime moglo imati veze sa starim ilirskim, rimskim ili čak orijentalnim nazivima koji su se kroz vijekove mijenjali.
Strateški položaj koji budi sumnju
Područje oko Bakinaca nalazi se na veoma važnom geografskom pravcu koji je još u antičko doba povezivao sjever zemlje sa unutrašnjošću Balkana.
Upravo zbog toga istoričari smatraju da nije nemoguće da je na ovom prostoru postojalo značajno naselje ili vojno uporište.
U neposrednoj blizini nalaze se tragovi rimskih puteva, termalnih izvora i lokaliteta koji potvrđuju intenzivan život još u doba Rimskog carstva.
Poznato je da je šire područje Banja Luka bilo naseljeno mnogo prije srednjeg vijeka, a arheološki nalazi u okolini Laktaša već su potvrđivali prisustvo rimskih vila i manjih urbanih cjelina.
Upravo zato pojedini istraživači vjeruju da priča o Balkisu nije samo legenda.
Šta kaže struka?
Zvanične institucije do danas nisu potvrdile postojanje grada pod imenom Balkis na području Bakinaca.
Međutim, arheolozi upozoravaju da veliki dio teritorije nikada nije detaljno istražen savremenim metodama.
Prema riječima poznavalaca lokalne istorije, problem predstavlja nedostatak sistemskih arheoloških iskopavanja, ali i činjenica da su mnogi potencijalni lokaliteti danas privatni posjedi ili obradivo zemljište.
„Narodna predanja često nastaju na osnovu stvarnih događaja. Iza svake legende obično postoji makar dio istorijske istine“, navode pojedini regionalni istoričari koji smatraju da priču o Balkisu ne treba olako odbaciti.
Između mita i istorije
Da li je Balkis zaista postojao ili je riječ o narodnoj legendi koja je vremenom dobila mitske razmjere — pitanje je koje i dalje nema konačan odgovor.
Ipak, činjenica da priča opstaje generacijama govori da kolektivno sjećanje ovog kraja čuva nešto što još nije do kraja istraženo.
Za mještane Bakinaca, Balkis nije samo legenda.
To je dio identiteta sela i podsjetnik da istorija ovih prostora možda još uvijek leži zakopana svega nekoliko metara ispod zemlje.
Možda će neka buduća arheološka istraživanja potvrditi ono o čemu se u Bakincima šapuće decenijama — da je ispod mirnog sela kod Laktaša nekada postojao grad koji je vrijeme gotovo izbrisalo iz sjećanja.
